Sahip olduğunuz bir arsayı satarken ya da bir arsa satın alacağınız zaman rayiç bedeli ifadesini duyarız. Peki nedir bu rayiç bedel? Rayiç bedel bir şeyin pazar değeri olarak kısaca nitelendirilebilir. Özellikle gayrimenkul sektöründe sıkça duyduğumuz rayiç bedel, günümüz şartları göz önüne alınarak bir malın alım ve satım değeridir.
Kanunlar çerçevesinde rayiç bedel, satılacak taşınmazların 8.9.1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanununda ve 29.6.2001 tarihli ve 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun hükümlerinde tespit ve takdir edilen bedel olarak adlandırılmaktadır.
Rayiç Bedel Nasıl Hesaplanır?
Sahip olduğunuz bir arsayı satacağınız zaman ya da bir arsa sahibi olmak istediğiniz zaman bilgi sahibi olmanız gereken noktalardan biri de rayiç bedelin ne olduğudur. Rayiç bedel bir taşınmazın satışı sırasında fiyatın belirlenebilmesi için kullanılan yöntemlerden en çok tercih edilendir. Satışa çıkarılan bir taşınmazın fiyatı rayiç bedelin altında olmamalıdır. Maliye Bakanlığının değerlendirme çalışmaları ile rayiç bedel tespiti yapılmaktadır. Arz ve talep ilişkisinden etkilenen rayiç bedel piyasa ile bağlantılı olarak sürekli değişmektedir. Daha anlaşılır olabilmesi için bir örnek üzerinden gidelim. sahip olduğunuz bir taşınmazı satılığa çıkarmak istiyorsunuz ve fiyatını belirlemeden önce alt limiti olan rayiç bedeli hesaplamanız gerekecektir ve bu hesaplamanın yapılabilmesi için baz almanız gereken bazı kriterler var. Rayiç bedel hesaplamasını yapabilmeniz için bilmeniz gereken bilgiler şu şekilde sıralanabilir:
Taşınmazın bulunduğu lokasyonu bilmelisiniz.
Taşınmazın şehir merkezine olan uzaklığını hesaplamalısınız.
Taşınmazın bulunduğu bölgede arsalara olan talebin ne kadar karşılanabildiğini incelemelisiniz (Arz ve talep dengesi).
İlçe, mahalle, cadde ve sokak bilgisine sahip olmalısınız.
Taşınmazın bulunduğu konumun toplu taşıma hizmetlerine olan yakınlığını ve ulaşım hizmetlerinin ne kadar gelişmiş olduğunu değerlendirmelisiniz.
Taşınmazın bulunduğu bölgede sosyal etkinlik ve eğlence alanlarının yoğunluğunu ya da bu bölgelere uzaklığını bilmelisiniz.
Taşınmazın bulunduğu bölgede sanayi, ticaret ve turizm faaliyetlerinin durumunu öğrenmelisiniz.
Taşınmazın bulunduğu konumda eğitim ve sağlık hizmeti sunan kurumların olup olmadığını, varsa ne kadar yakında olduğunu bilmelisiniz.
Taşınmazın bulunduğu bölgedeki doğal güzellikler ve manzara da rayiç bedel hesaplamasında değerlendirmeye katmanız gereken unsurlardan biridir.
Arsa Rayiç Bedeli Nasıl Belirlenir?
Bir arsanın rayiç bedelini belirleyen iki temel kriter vardır. Bu kriterlerden ilki arsanın bulunduğu konumdur. Arsanın bulunduğu bölgedeki ve özellikle arsanın çevresindeki binaların yapısı, o arsanın tarım arazisi olarak kullanımı, o bölgede yapılmış ve yapılmakta olan projeler arsanın rayiç bedelini etkileyen faktörlerdendir. Rayiç bedeli belirleyen ikinci temel kriter ise Maliye ve Gümrük bakanlığı tarafından yayınlanmış olan asgari ve enflasyona bağlı değerlerdir.
Arsa Rayiç Bedeli Nasıl Hesaplanır?
Arsa rayiç bedelini üç şekilde öğrenebilirsiniz. İlk olarak arsanın bulunduğu belediyeye gidebilir ve belediyedeki ilgili birimden arsa rayiç bedeli ile ilgili gerekli bilgileri alabilirsiniz. İkinci olarak rayiç bedeli hesaplayabilmek için arsanızın bulunduğu semtte benzer özelliklere sahip üç adet arsa bulunur. Bu üç arsanın rayiç bedelleri öğrenilir ve öğrenilen bedeller toplanıp bu üç arsanın toplam metrekaresine bölünür. Bu hesaplama ile semtte metrekare başına düşen ortalama rayiç bedel hesaplanmış olur. Hesaplarınız sonucunda ulaştığınız bu rakamı arsanızın metrekaresi ile çarparak gerçeğe yakın bir rayiç bedele ulaşabilirsiniz. Son olarak da arsanızla benzer özellikleri olan ve değerinin benzer olduğunu düşündüğünüz diğer taşınmazların sizin arsanızla arasındaki farkları bulun. Eksik ya da fazlalıklarına göre hesaplamalarınız da objektif bir puanlama yapmaya çalışın. Seçeceğiniz arsaların manzaralarının birbirine benzer olmasını da unutmayın. Bu şekilde gerçeğe yakın bir bedele ulaşacaksınız. Rayiç bedel hesaplamasında üçüncü yöntem ise internet üzerinden sorgulamalardır. E-devlet üzerinden rayiç bedelini öğrenmek istediğiniz arsanın il, ilçe, mahalle, parsel ve ada bilgileri ile sorgulama yapabilirsiniz.
Arsa Rayiç Bedeli Sorgulama
Arsa satarken ve arsa satın alırken doğru hamleleri yapabilmek uzmanlık ister. Piyasayı iyi tanımalı, kanunları bilmeli ve işlem sıralarını atlamamalısınız. Yatırım amaçlı satın aldığınız gayrimenkul işlemlerinizde doğru analizler yapmadan ve doğru sırayı izlemeden yaptığınız bir hamle sizin için büyük bir hayal kırıklığına sebep olabilir. Arsa alırken ya da arsa satarken karınızı kesinleştirebilmeniz ve yaptığınız yatırımın sonunda yüzü gülenlerden biri olabilmeniz için uzman bir firmaya danışmayı ihmal etmeyin.
