Türk hukuku kapsamında bir kişinin vefatı durumunda tüm nakit ve taşınmaz varlığının devri yasal varislerine gerçekleştirilmektedir. Türkiye’de hayatını kaybeden yakınlarının tüm mal varlığının yasal hak sahipliği otomatik olarak varislerine geçmektedir. Hukuk sistemine göre bir kişinin anne babası, eşi, çocukları ve kardeşleri yasal olarak ölümü durumunda mal varlığının yasal varisi konumunda bulunmaktadır. Bununla birlikte Türkiye’deki hukuk sistemine göre yasal varis statüsünde olan kişi ya da kişiler tarafından murisin bırakmış olduğu mirasa ilişkin olarak reddi miras yapabilmektedir. Bu şekilde muristen kalan ve yasal hak sahibi olduğu mirası kabul etmeyerek, almama hakkına da sahiptir. Nakit varlıklar ile birlikte konut ve işyeri gibi taşınmazların dışında tarla ve arazi gibi taşınmazlarında yasal olarak miras kalması mümkündür. Bu kapsamda murisin birden fazla yasal varisinin söz konusu olması durumunda tarla gibi taşınmaz mirasların pay edilmesi hususu çok fazla tartışmaya mahal verebilmektedir.
Miras kalan tarla nasıl paylaşılır? Sorusu da en sık dile getirilen sorulardan birisidir. Bir taşınmazın üzerinde hisseli tapulu bir paylaşım gerçekleştirilmektedir. Yani muristen miras olarak kalan varlığın bir taşınmaz olması durumunda standart olarak uygulanan prosedür miras kalan tarla paylaşımı noktasında da aynı şekilde uygulanmaktadır. Türkiye’de son olarak gerçekleştirilen Miras Kanunu kapsamındaki düzenleme nedeni ile miras kalan tarlanın paylaştırılması hususunda önemli değişiklikler yaşandı.
Tarım arazilerinin mirasta bölünmesi
Günümüzde miras kalan tarla paylaşma işlemleri noktasında Miras Kanunu kapsamında açıkça belirtilmiş olan maddelere bakılmaktadır. Ancak son gerçekleştirilen Miras Kanunu düzenlemesi ile birlikte mirasla kalan tarlanın varisler arasında pay edilmesi noktasında önemli değişimler yaşandı. 15 Mayıs 2014 tarihinde gerçekleştirilen Miras Kanunu düzenlemesi nedeni ile Türkiye’de miras yoluyla kalan tarım arazisinin varisler arasında pay edilmesi iki farklı şekilde yapılmaktadır. Bu iki farklı yöntemde milat ise düzenlemenin resmi olarak yürürlüğe girmiş olduğu 15 Mayıs 2014 tarihidir. Buna göre miras yoluyla kalan tarım arazisinin varisler arasında pay edilmesinde hangi yöntemin uygulanacağı murisin vefatının 15 Mayıs 2014 tarihinden önce mi, yoksa sonra mı olduğuna bakılmaktadır.
Yeni Miras Kanunu kapsamında miras kalan tarla paylaşımı noktasında murisin yani vefat eden kişinin 15 Mayıs 2014 tarihinden önce vefatı söz konusu ise mirasın paylaşımı eski mevzuat kapsamında gerçekleştirilmektedir. Bu çerçevede de miras kalan tarımsal arazilerin mirasçı sayısı doğrultusunda hisseli tapulu tarla haline getirilebilmesi mümkündür. Aynı şekilde eski mevzuatta belirtilen hisseli tapulu tarla satışı prosedürü uygulanmaktadır. Buna göre hisseli tapulu tarla için mirasçılardan isteyen farklı birine veya birbirleri arasında hisse satışı gerçekleştirebilmektedir. Bu hisse satış işlemlerine ilişkin olarak emlak danışmanlarımız tarafından dinamik şekilde destek sağlanmaktadır.
Yeni miras kanununa göre miras kalan tarla satış ve devri
İkinci yöntemde yani murisin vefatının 15 Mayıs 2014 tarihinden sonra olması durumunda ise daha farklı mevzuat hükümleri uygulanmaktadır. Miras Kanunu’nda gerçekleştirilen yasal düzenlemenin resmi olarak yürürlüğe girmiş olmasından dolayı yeni Miras Kanunu’na göre işlem uygulanmaktadır. Yeni mevzuata göre miras kalan tarla paylaşımı noktasında çeşitli koşullar uygulanmaktadır. Bu doğrultuda mirasçıların mirasa konu olan tarla için satış gerçekleştirmek istemeleri durumunda ekonomik bütünlüğü olan tarlaların her birinin aynı anda satışı gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Yani eski mevzuatta olduğu gibi tarla hisseli tapulu hale getirilemediğinde miras kalan tarla satışı ancak tüm hissesiyle yapılabilmektedir.
Mülkiyet hakkı doğmuş olan parselde hak sahipleri hisselerini yeni mevzuatta da birbirlerine devir edebilir. Ancak bunun için parsel hak sahiplerinin hisselerini kendi aralarında devir işlemini gerçekleştirirken, ekonomik bütünlüğü bulunan tarla için her bir hak sahibinin farklı parselde olan hisselerini farklı bir hissedara devretmeleri söz konusu değildir. Ekonomik bütünlüğü bulunmayan arsalara yönelik olarak ise herhangi bir koşul olmadan birbirleri arasında devir sağlayabilmektedirler.
Ekonomik bütünlüğü bulunan miras kalan tarla için ekonomik bütünlük söz konusu ise paylaşımı noktasında tarlanın bulunduğu ilçedeki “yeter gelir arazi” büyüklüğü dikkate alınır. Bu şekilde ekonomik bütünlüğü bulunan tarlanın tek bir mirasçı için veya “yeter gelir arazi” büyüklüğünün katları olacak biçimde birden fazla mirasçı için devri gerçekleştirilir. Bu tipteki bir tarla satışı için uygulanan prosedüre dair bilgi almak ve işlemlerde yardım almak için emlak danışmanlarımıza başvurabilirsiniz.
