Arsa hangi durumlarda nasıl değerlenir? Merak edenler için bu konuda pek çok farklı perspektifte belirleyici durum olduğu belirtilmelidir. Gelişmeye daha uygun ve açık olan arsalarda temel dinamikler değişmeyeceği gibi bazı durumlarda arsaların genel değerlerini belirleyen daha özel şartların oluştuğu bilinmektedir.
Bu kapsamda özellikle merkezi konuma sahip olan arsalar için belirleyiciler önemli ölçüde stabil bir portföy çizerken gelişmeye açık olan bölgelerde yer alan arsaların aniden ve güçlü bir şekilde değerlenmesi olasıdır. Dolayısıyla arsa hangi durumlarda nasıl değerlenir? Merak edenlerin her şeyden önce arsa konumuna başlangıç aşamasında dikkat etmesi gerekir.
Arsaların Değerlenmesine Doğrudan Etkide Bulunan Bazı Durumlar
Arsa değerini etkileyen faktörler genel hatlarıyla içsel ve dışsal olmak üzere iki farklı kategoride irdelenmelidir. İçsel etkiler arsanın bizzat kendisi ile ilgili olmakla birlikte dışsal etkiler çevre düzenlemelerinden çevrede bulunan yapıların niteliklerine göre ya da altyapı imkanlarının kalitesine göre farklılık gösterebilir.
Bu kapsamda 10 başlık altında toplanabilecek belirleyiciler arsaların güncel değerini hesaplama konusunda önemli veriler sunmaktadır. Dolayısıyla arsa alırken bu 10 maddeye dikkat etmek herhangi bir dolandırıcılık durumunun ortaya çıkmasını engelleyebileceği gibi aynı zamanda doğru bir yatırım için gerekli olan ön görüleri de sağlayacaktır.
Arsa Büyüklüğü
Arsa değerini etkileyen faktörler arasında içsel etki niteliğine sahip başlıca unsur arsanın büyüklüğüdür. Şüphesiz nicelik bakımından daha büyük arsalar değer bakımından da aynı ölçüde yüksektir. Bununla birlikte arsanın bulunduğu lokasyon arsa büyülüğünün getirisi olan avantajlı durumları engelleyebilir. Yani genel anlamıyla herhangi bir merkezi konumda bulunan küçük bir arsa, daha kırsal bir alanda yer alan devasa arsaya göre çok daha değerli olabilir.
Yapı ve İnşa Faktörleri
Arsaların değerlenmesine en doğrudan katkı sağlayan unsur arsanın yapı ve imara açık olup olmadığıdır. Yapı sınırlılığı yüksek olan ve dolayısıyla yüksek katlı yapıların inşa edilebilmesine uygunluk taşıyan arsalar görece daha değerlidir.
Arsanın Genel Geometrisi ve Simetrisi
Arsanın değerini belirleyen bir diğer önemli içsel etki de arsanın sahip olduğu temel geometridir. Arsanın bu geometrik özelliği üzerine inşa edilecek olan yapıların mahiyetine doğrudan etkide bulunduğu için oldukça önemli bir kriterdir.
Denize Yakınlık
Arsa değerini etkileyen faktörler arasında dışsal etkileri bakımından son derece kuvvetli olan faktörlerin başında arsanın denize yakınlığı gelir. Denize daha yakın olan arsalar hangi lokasyonda olursa olsun görece daha değerlidir.
Altyapı İmkanları ve Bölgenin Genel Altyapı Kalitesi
Arsa değerini etkileyen içsel faktörler arasında bulunan altyapı imkanları ve bölgenin herhangi bir altyapı sorunun bulunmuyor oluşu arsanın yüksek düzeyde değer elde etmesini sağlayabilir. Aynı zamanda yeniden inşa edilen ya da revize edilen altyapı imkanları yine arsaların değerlenmesini sağlayan başat nedenler arasındadır.
Ulaşım Olanaklarına Arsanın Yakınlığı
Arsanın değerinin artması adına ulaşım imkanları oldukça kreatif bir önem içerir. Ulaşım olanaklarının çeşitlendirilmeye uygunluk taşıyan arsa bölgelerinde değer artışının oldukça hızlı olduğunu gözlemlemek mümkündür. Özellikle demiryolu ulaşım olanakları son derece belirleyici bir faktördür.
Sosyal Etkinlik Alanlarına Yakınlık
Arazi değerini etkileyen faktörler arasında sosyal etkinlik alanlarına yakınlık durumu da oldukça kritik bir önem arz etmektedir. Kültürel faaliyet alanları, konser salonları, tiyatrolar ya da sinemalar bu kapsamda değerlendirilmeye uygundur.
Şehir Merkezi Kapsamında Arsanın Sahip Olduğu Konum
Arsanın sahip olduğu konum başta belirtilmiş olduğu gibi arsanın total değerini belirleyecek en temel unsurlar arasında ter alır.
Okul ve Benzeri Eğitim Tesislerine Yakınlık
Eğitim tesisleri ve eğitim olanakları bir arsanın değerini belirleme konusunda günümüzde en çok başvurulan değer araçlarının başında gelir.
Çevrede Bulunan Diğer Yapılar
Arazi değerini etkileyen faktörler çoğu zaman içsel nedenlerden ortaya çıksa da çevrede bulunan diğer ve bilindik yapılar arsaların değer kazanmasına doğrudan ve sıra dışı şekilde etkide bulunabilmektedir.



